Dom na gruncie rolnym klasy I-III albo na glebie organicznej wymaga wyłączenia gruntu z produkcji rolnej. Starosta wydaje decyzję i nalicza należność (jednorazowo) oraz opłaty roczne przez 10 lat. Wpisz klasoużytki z wypisu z rejestru gruntów i powierzchnię, którą zajmie budowa - kalkulator policzy kwoty według stawek z ustawy.
| Użytek | Klasa | Gleba | Wyłączana powierzchnia (m²) |
|---|
Jak to jest liczone
- Kiedy trzeba płacić: za grunty orne, łąki i pastwiska klas I, II, III, IIIa, IIIb oraz klas IV-VI na glebach pochodzenia organicznego (art. 11 ust. 1). Klasy IV-VI na glebach mineralnych - bez decyzji i bez opłat. Czy gleba jest organiczna, sprawdzisz w starostwie (mapa glebowo-rolnicza).
- Należność: stawka za 1 ha z art. 12 ust. 7 (od 87 435 zł za klasę VI do 437 175 zł za klasę I) razy wyłączana powierzchnia, pomniejszona o rynkową wartość tego gruntu (art. 12 ust. 6). Płatna w 60 dni od decyzji.
- Opłata roczna: 10% stawki z art. 12 ust. 7 (bez pomniejszenia o wartość gruntu), co roku do 30 czerwca, przez 10 lat (art. 4 pkt 13, art. 12 ust. 14).
- Zwolnienie: nie płacisz za 500 m² pod dom jednorodzinny ani za 200 m² na każde mieszkanie w budynku wielorodzinnym (art. 12a). Kalkulator odlicza je najpierw od najdroższej klasy.
- Wyłączana powierzchnia to zwykle nie cała działka, tylko teren pod budynkiem, podjazdem i utwardzeniami - wskazuje ją projekt zagospodarowania działki. Decyzję trzeba mieć przed pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem.
- Zmiana przeznaczenia to osobna sprawa: o zgodę na przeznaczenie gruntów klas I-III na cele budowlane występuje gmina przy uchwalaniu planu miejscowego. Bez takiego przeznaczenia (albo warunków zabudowy) samo wyłączenie nie wystarczy.
Stawki z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 82 ze zm.), stan prawny 11.11.2026. Kwoty orientacyjne - wiążącą wysokość ustala starosta w decyzji. Kalkulator nie obejmuje gruntów leśnych.
Nie wiesz, jakie klasy ma działka?
Raport o działce odczyta klasoużytki z ewidencji gruntów, sprawdzi plan miejscowy i plan ogólny i powie, czy potrzebna będzie zgoda na zmianę przeznaczenia albo wyłączenie z produkcji. Podgląd jest bezpłatny.