Pas technologiczny
Wzdłuż napowietrznej linii elektroenergetycznej przyjmuje się pas technologiczny, czyli strefę, w której ze względów bezpieczeństwa ogranicza się zabudowę i nasadzenia. Jego szerokość zależy od napięcia i konstrukcji linii i ustala ją operator sieci, a często także plan miejscowy. Orientacyjnie: dla linii średniego napięcia to kilkanaście metrów, dla wysokiego kilkadziesiąt.
W pasie zwykle nie można stawiać budynków mieszkalnych, a inne obiekty wymagają uzgodnienia z operatorem. Na wąskiej działce pas potrafi zająć połowę powierzchni i przesądzić, czy dom w ogóle się zmieści.
Służebność przesyłu
Od 2008 r. Kodeks cywilny (art. 305¹–305⁴) przewiduje służebność przesyłu. To prawo przedsiębiorstwa (np. operatora sieci energetycznej) do korzystania z cudzej działki w zakresie potrzebnym do utrzymania urządzeń. Ustanawia się ją umową albo, gdy strony się nie porozumieją, orzeczeniem sądu, i zawsze za odpowiednim wynagrodzeniem.
- Właściciel działki może żądać od operatora ustanowienia służebności za wynagrodzeniem, jeśli ten korzysta z gruntu bez tytułu prawnego.
- Za dotychczasowe korzystanie bez tytułu można dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie. Takie roszczenia przedawniają się po 6 latach.
Kiedy pieniędzy nie będzie
Jeśli linia stoi od dziesięcioleci, operator może powołać się na zasiedzenie służebności. Sądy dopuszczają zasiedzenie także przy urządzeniach postawionych przed 2008 r. Wtedy operator ma już tytuł do korzystania z działki, a roszczenie o wynagrodzenie przepada. Każdy przypadek jest inny i często wymaga analizy dokumentów z lat budowy linii.
Na co patrzeć przy zakupie
- Księga wieczysta, dział III: czy wpisano służebność przesyłu i na rzecz kogo.
- Mapa zasadnicza i plan miejscowy: przebieg linii i szerokość pasa.
- Pismo do operatora: zapytaj o szerokość pasa i plany przebudowy linii.
- Cena: działka z linią powinna być wyraźnie tańsza, bo część jej powierzchni nie nadaje się pod budynek.
Sprawdź szybciej
Raport PlanDziałki.pl nanosi linie średniego, wysokiego i najwyższego napięcia z bazy BDOT10k na granicę działki i liczy, jaki procent powierzchni zajmuje orientacyjny pas technologiczny.
Sprawdź konkretną działkę
Raport PlanDziałki.pl zbiera dane z ponad 30 rejestrów urzędowych: plan miejscowy i plan ogólny, dostęp do drogi, zagrożenia, media, sąsiedztwo i ceny w okolicy. Podgląd jest bezpłatny, a pełny raport kosztuje od 50 zł. Dopiero szukasz działki? Wyszukiwarka sprawdzi wszystkie działki w obrębie i ułoży ranking najlepszych.
Przeczytaj też
- Ile kosztuje wypis i wyrys z MPZP
- Jak sprawdzić, czy działka ma dostęp do drogi publicznej
- Jak sprawdzić MPZP dla działki online
- Na co zwrócić uwagę, kupując działkę budowlaną
- Czym różni się plan ogólny od MPZP
- Obszar uzupełnienia zabudowy: co to jest i jak sprawdzić działkę
Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Przepisy i dane w rejestrach się zmieniają, dlatego kluczowe informacje potwierdź w urzędzie gminy, starostwie albo u notariusza.